Milica Mihaljčić, Muzička arhitektura nemira: recenzija albuma Mayhem
Album Mayhem predstavlja novo poglavlje u karijeri Lejdi Gage i projekat koji zahteva otvoren pristup i više od jednog slušanja kako bi se u potpunosti razumeo. Iako su se u javnosti pojavile najave o povratku njenog prepoznatljivog zvuka sa početka karijere, po mom mišljenju, ovaj album ne funkcioniše kao nostalgična referenca na faze obeležene albumima The Fame i Born This Way, već kao njihov savremeni, zreliji nastavak. Upravo ta razlika između očekivanog i ostvarenog, imala je značajan uticaj na moj početni doživljaj albuma, jer sam u njega ušla sa unapred formiranom predstavom, koja se u samom slušanju nije u potpunosti ostvarila.
Na prvo slušanje, album mi je ostavio tek delimično pozitivan utisak i to zahvaljujući najpoznatijim numerama Abracadabra i Disease, koje ujedno predstavljaju i singlove sa albuma. Zajedno sa pesmom The Dead Dance, ove numere najjasnije oslikavaju dens karakter i zvučnu estetiku Mayhem-a. Ipak, tek nakon što sam napustila očekivanje o povratku ranijem zvuku i pristupila albumu bez unapred formiranih pretpostavki, drugo slušanje donelo je znatno potpuniji i pozitivniji doživljaj. Tada je veći broj pesama došao do izražaja, a album se pokazao kao koherentna i pažljivo oblikovana celina.
Žanrovski, Mayhem se može okarakterisati kao synth pop album, sa izraženim uticajima elektronske muzike, diska i fanka. Ovi elementi nisu prisutni samo kao estetski dodatak, već čine osnovu zvučnog identiteta albuma. Elektronske teksture, ritmične bas linije i disko gruv daju pesmama snažnu plesnu energiju, dok istovremeno zadržavaju jasan pop okvir. Posebnu vrednost albuma čine vokalne interpretacije Lejdi Gage, koje su, kao i uvek, izuzetno izražajne i tehnički sigurne. Njena sposobnost da kroz boju glasa, dinamiku i fraziranje prenese i energiju dens numera i emotivnost sporijih pesama, predstavlja jedan od najdominantnijih elemenata ovog albuma.
Sam naziv albuma, Mayhem (haos), direktno se odražava na njegovu muzičku i tematsku strukturu. Album funkcioniše kao svojevrsni kontrolisani haos, u kome se sudaraju različite emocije, stilovi i energije. Taj haos nije nasumičan, već predstavlja unutrašnje stanje solistkinje: komentare na savremeni pop identitet, pritiske slave i konstantnu potrebu za transformacijom.
Što se tiče strukture, Mayhem daje utisak postepenog kretanja između energičnijih i sporijih pesama, iako granice nisu potpuno oštre. Prvi deo albuma nosi dominantno plesni karakter, sa pesmama koje odišu brzim ritmom i energijom, dok se ka završetku primećuje više introspektivnih i emotivnijih balada. Uprkos tome, raspored pesama doprinosi raznolikosti i održava pažnju slušalaca kroz svih šesnaest numera, istovremeno naglašavajući kontraste između različitih muzičkih i tematskih nijansi.
Tekstualno, album donosi prepoznatljive Gagine teme – identitet, seksualnost, zavisnost i odnos prema slavi. Pesme Garden of Eden, Can’t Stop the High i Killah označene su kao eksplicitne, što nije neuobičajeno za njen autorski izraz. Pesma koja se po mom ukusu posebno izdvojila jeste Garden of Eden, koja kroz provokativnu upotrebu motiva edenskog vrta, opisuje površne muško–ženske odnose. Kombinacija sugestivnog teksta i muzike dodatno pojačava efekat ove pesme i čini je jednom od najupečatljviih numera na albumu. Pored ove pesme, takođe se ističe Perfect Celebrity, koja ima snažan i promišljen tekst usmeren ka kritici savremene zvezde, dok Shadow of a Man ostavlja upečatljiv utisak, zahvaljujući tekstu koji govori o često prisutnoj poziciji žene koja je u senci svog partnera. Među zapaženim numerama nalazi se i duet Die With a Smile sa Brunom Marsom, koji je doživeo veliki komercijalni uspeh i dodatno doprineo popularnosti albuma, a izdvaja se po emotivnijem i klasičnijem pop izrazu. Balade Kill for Love, The Beast i Blade of Grass iako emotivno intonirane, nisu ostavile snažan utisak. Njihove melodije nisu dovoljno pamtljive da bi se izdvojile u okviru albuma, naročito u poređenju sa energičnijim i tekstualno upečatljivijim pesmama iz prvog dela.
Mayhem je album koji najbolje funkcioniše kao celina, a ne kao odabir pojedinačnih pesama. Njegov naziv precizno oslikava unutrašnji nemir, kontraste i kontrolisani haos koji prožimaju i zvuk i tematiku. Iako zahteva više slušanja, album iznova afirmiše Lejdi Gagu kao vrhunsku umetnicu, koja nakon sedamnaest godina od izdavanja prvog albuma i dalje uspešno razvija svoj izraz unutar savremenog pop zvuka.
